Muzeu Delvinë, një pasqyrë e historisë dhe kulturës së qytetit

 

Muzeu Delvinë është një nga pikat më të rëndësishme kulturore të zonës dhe një vend ku historia e qytetit të Delvinës ruhet dhe prezantohet përmes objekteve, dokumenteve dhe ambienteve autentike. I vendosur në godinën pranë  Bashkisë së Delvinës, muzeu është ndërtuar në vitet e fundit me qëllimin për të ruajtur dhe promovuar trashëgiminë historike dhe kulturore të qytetit.

 

 

 

Vizita në Muzeun Delvinë përfaqëson një udhëtim në kohë, ku çdo ambient tregon një pjesë të jetës së dikurshme të banorëve të qytetit. Përmes sendeve të përditshme, mobilieve të vjetra, armëve të luftës dhe dokumenteve historike, muzeu tregon historinë e një qyteti të vogël që ka pasur një rol të rëndësishëm në zhvillimet historike dhe kulturore të Shqipërisë.

 

Si u krijua Muzeu Delvinë

 

Ideja për krijimin e Muzeut Delvinë lindi disa vite më parë, kur një pjesë e godinës së Bashkisë së Delvinës u vendos të shndërrohej në një muze të mirëfilltë. Hapësira u konceptua si një odë tradicionale me katër dhoma dhe e ndarë në dy kate, duke ndjekur stilin karakteristik të shtëpive të vjetra delvinjote.

 

Procesi i mbledhjes së objekteve për muzeun kërkoi kohë dhe bashkëpunim me komunitetin e qytetit. Historianë dhe studiues arritën të sigurojnë shumë objekte me vlerë historike nga shtëpitë e banorëve të Delvinës. Shumë familje dhuruan sende dhe orendi të trashëguara ndër breza, duke kontribuar në ndërtimin e këtij muzeu që sot përfaqëson kujtesën kolektive të qytetit.

Vetë godina ku ndodhet Muzeu Delvinë është një element me vlerë historike. Arkitektura e saj dhe shkallët e brendshme prej druri janë karakteristike për ndërtimet e vjetra të qytetit dhe krijojnë një atmosferë autentike që e bën vizitën në muze edhe më të veçantë për vizitorët.

 

Muzeu Delvinë – Dhoma tradicionale e viteve 1920

 

Një nga ambientet më të veçanta të Muzeut Delvinë është dhoma e madhe e ndenjjes që përfaqëson jetën familjare të viteve ’20 të shekullit të kaluar. Ky ambient është rikrijuar me shumë kujdes për të pasqyruar mënyrën se si jetonin familjet delvinjote në atë periudhë.

Në këtë dhomë ndodhen minderet tradicionale të mbushura me kashtë ose xhufkë misri që vendoseshin pranë oxhakut, ndërsa në mes të dhomës ndodhej sofra ku mblidhej e gjithë familja për të ngrënë. Oxhaku kishte një rol shumë të rëndësishëm në jetën familjare pasi përdorej për ngrohje dhe për gatim, duke qenë qendra e jetës së përditshme në shtëpi.

 

Në ambient janë vendosur gjithashtu kandila me vaj që përdoreshin për ndriçim përpara përhapjes së energjisë elektrike, ndërsa djepi i vendosur pranë oxhakut simbolizon jetën familjare dhe rolin e nënës në familje. Perdet tradicionale dhe dritaret prej druri plotësojnë atmosferën e kësaj dhome, duke e bërë atë një rikrijim të saktë të ambienteve të një shtëpie delvinjote të asaj kohe.

 

Jeta e përditshme në Delvinë sipas Muzeut Delvinë

 

Në Muzeun Delvinë janë ekspozuar edhe shumë sende dhe orendi që tregojnë jetën e përditshme të banorëve të qytetit. Bucelat që përdoreshin për transportimin e ujit, shtambat tradicionale dhe enët e ndryshme të përdorimit të përditshëm tregojnë për mënyrën e jetesës dhe për punët që kryheshin në familjet e asaj kohe.

Tabakatë e bakrit për qerasje dhe enët e kuzhinës janë gjithashtu pjesë e rëndësishme e ekspozitës. Këto objekte janë ruajtur nga familjet e qytetit dhe sot shërbejnë si dëshmi e kulturës dhe traditës së Delvinës.

 

Pavijoni etnografik i Muzeut Delvinë

 

Një hapësirë shumë e rëndësishme në Muzeun Delvinë është pavijoni etnografik që tregon për traditat dhe kulturën e qytetit. Delvina ka qenë historikisht një qytet ku kanë bashkëjetuar komunitete të ndryshme si myslimanë, të krishterë dhe çamë, dhe kjo bashkëjetesë ka krijuar një pasuri të madhe kulturore dhe etnografike.

Në këtë pavijon janë ekspozuar veshje tradicionale që identifikojnë gruan delvinjote dhe komunitetet e ndryshme të qytetit. Një vend të rëndësishëm zënë edhe mjetet për përpunimin e leshit dhe për prodhimin e tekstileve. Makineritë e vjetra për endjen e qilimave dhe sixhadeve tregojnë për një aktivitet që ka qenë pjesë e përditshme e jetës së grave dhe vajzave të qytetit.

Në këtë ambient ndodhen gjithashtu vegla për tirjen e leshit dhe për përgatitjen e fillit, të cilat më pas përdoreshin për prodhimin e veshjeve tradicionale dhe të produkteve të tjera tekstile.

 

Lufta Nacionalçlirimtare në Muzeun Delvinë

 

Një pjesë e rëndësishme e Muzeut Delvinë i kushtohet Luftës Nacionalçlirimtare dhe kontributit të qytetit të Delvinës në këtë periudhë historike. Në këtë hapësirë janë ekspozuar fotografi të dëshmorëve të qytetit, dokumente historike dhe armë autentike të përdorura gjatë luftës.

Në muze mund të shihen pushkë të përdorura nga partizanët e zonës dhe objekte të tjera që lidhen me batalionet dhe çetat partizane ku morën pjesë banorët e Delvinës. Ndër objektet më interesante është edhe një helmetë gjermane e gjetur gjatë kësaj periudhe.

Kjo pjesë e muzeut tregon për sakrificat dhe kontributin e banorëve të qytetit në luftën për çlirimin e Shqipërisë.

 

Jeta gjatë komunizmit në Muzeun Delvinë

 

Një tjetër kënd i rëndësishëm i Muzeut Delvinë paraqet jetën e përditshme gjatë periudhës së komunizmit në Shqipëri. Në këtë ambient janë vendosur mobilie dhe objekte tipike të shtëpive shqiptare të asaj kohe.

Vizitorët mund të shohin televizorin “Iliria”, radion “Mimoza”, divanet dhe tavolinat prej druri, dollapin e rrobave dhe valixhet që përdoreshin në atë periudhë. Këto objekte rikrijojnë atmosferën e jetës së përditshme në Shqipërinë e sistemit komunist dhe tregojnë për mënyrën e jetesës së familjeve shqiptare në atë kohë.

 

Këndi i Sulejman Delvinës në Muzeun e Delvinës

 

Një hapësirë e veçantë në Muzeun Delvinë i kushtohet figurës historike të Sulejman Delvinës, kryeministrit të parë shqiptar të dalë nga Kongresi i Lushnjës në vitin 1920.

Në këtë pavijon janë ekspozuar dokumente origjinale të siguruara nga Arkivi i Shtetit, duke përfshirë korrespondencën e tij me figura të njohura të historisë shqiptare si Fan Noli dhe Luigj Gurakuqi. Gjithashtu janë ekspozuar dokumente që lidhen me aktivitetin e tij politik dhe institucional, duke e bërë këtë hapësirë një nga pjesët më të rëndësishme historike të muzeut.

 

Muzeu në Delvinë, një pasuri kulturore për të gjithë zonën

 

Sot Muzeu Delvinë përfaqëson një nga përpjekjet më të rëndësishme për ruajtjen e trashëgimisë kulturore të qytetit dhe të gjithë zonës. Përmes objekteve autentike, dokumenteve historike dhe ambienteve të rikrijuara, muzeu tregon historinë e një komuniteti që ka ruajtur traditat dhe identitetin e tij ndër breza.

Vizita në Muzeun Delvinë është një mundësi për të njohur më nga afër historinë, kulturën dhe jetën e përditshme të qytetit të Delvinës, duke e bërë këtë muze një pikë të rëndësishme referimi për turizmin kulturor në jug të Shqipërisë. Saranda Web

 

---