KiE kundër centralizimit të pushtetit lokal: Bashkitë duhen fuqizuar, jo centralizuar – çfarë nënkupton raporti për Delvinën dhe Konispolin?

Në një kohë kur në Shqipëri është rikthyer debati për reformën territoriale dhe mundësinë e reduktimit të numrit të bashkive, një projekt-raport i Këshillit të Europës sugjeron një tjetër drejtim: më shumë kompetenca dhe financim për pushtetin vendor, në vend të centralizimit të mëtejshëm.

 

 

Sipas një shkrimi të publikuar nga Reporter.al, raporti paraprak për zbatimin e Kartës Evropiane të Vetëqeverisjes Vendore vlerëson se problemet e bashkive shqiptare nuk lidhen vetëm me madhësinë apo numrin e tyre, por edhe me autonominë e kufizuar, mungesën e financimit dhe kapacitetet e pamjaftueshme administrative.

 

Ky konstatim merr rëndësi të veçantë edhe për jugun e vendit, ku debati për reformën e re territoriale ka ngritur pikëpyetje mbi të ardhmen e bashkive më të vogla, përfshirë Delvinën dhe Konispolin.

 

Ndërsa një nga alternativat e diskutuara për reformën është bashkimi i mëtejshëm i njësive vendore për të rritur efikasitetin, projekt-raporti i Këshillit të Europës paralajmëron se një proces i tillë nuk zgjidh automatikisht problemet.

 

Raportuesit Anders Knape dhe Sören Schumacher vlerësojnë se përgjigjja ndaj kapaciteteve të dobëta të bashkive nuk duhet të jetë marrja e mëtejshme e kompetencave nga pushteti vendor, por forcimi i tij financiar dhe administrativ.

 

Sipas dokumentit, me përjashtim të qyteteve më të mëdha, pushteti vendor në Shqipëri është seriozisht i nënfinancuar. Shumë bashki nuk kanë burimet dhe personelin e nevojshëm për të ushtruar funksionet që u ngarkon ligji dhe mbeten të varura nga financimi i qeverisë qendrore.

 

Raporti kërkon gjithashtu rishikimin e sistemit të granteve të pakushtëzuara, me synim që fondet për bashkitë të shpërndahen në mënyrë më të drejtë, transparente dhe mbi kritere objektive.

 

Për një reformë të re territoriale, Këshilli i Europës sugjeron që përpara ndryshimit të hartës administrative të bëhet një vlerësim i kujdesshëm i rezultateve të reformës së vitit 2014 dhe të zhvillohet konsultim real me pushtetin vendor dhe komunitetet që preken.

 

Në këtë këndvështrim, debati për bashki si Delvina dhe Konispoli nuk lidhet vetëm me pyetjen nëse duhet të vazhdojnë të ekzistojnë si njësi më vete, por edhe me një çështje më të gjerë: a janë problemet e bashkive të vogla pasojë e madhësisë së tyre, apo e mungesës së kompetencave, financimit dhe kapaciteteve?

 

Projekt-raporti i Këshillit të Europës anon drejt argumentit se pushteti vendor duhet të fuqizohet dhe se centralizimi i mëtejshëm nuk është përgjigjja ndaj dobësive aktuale.

 

Dokumenti pritet të shqyrtohet në tetor nga Kongresi i Autoriteteve Lokale dhe Rajonale të Këshillit të Europës, ndërsa rekomandimet e tij pritet të kenë rëndësi edhe për debatin mbi reformën e ardhshme territoriale në Shqipëri. Saranda Web

 

---