“Historiku i Konispolit II”, promovohet vepra e Ali Maliqi në 15-vjetorin e ndarjes së tij nga jeta

Me rastin e 15-vjetorit të ndarjes nga jeta të Ali Maliqi, familja e tij promovoi sot në Konispol librin “Historiku i Konispolit II”, një vepër voluminoze kushtuar historisë së qytetit, Çamërisë dhe zhvillimeve politike, shoqërore e ekonomike të zonës gjatë një pjese të rëndësishme të shekullit XX.

 

 

Në aktivitet morën pjesë familjarë të autorit, studiues, intelektualë, qytetarë dhe përfaqësues të pushtetit vendor, mes tyre edhe kryetari i Bashkisë Konispol. Promovimi ishte njëkohësisht edhe një moment përkujtimi për Ali Maliqin dhe punën e tij shumëvjeçare në mbledhjen dhe dokumentimin e historisë së vendlindjes.

 

Ali Maliqi lindi në Konispol më 4 janar 1934, nga prindër me origjinë nga Çamëria. Në përmbylljen e librit, vetë autori tregon se ndërmarrja për të shkruar historinë e Konispolit ishte një punë e vështirë, e mbështetur në kërkimin e dokumenteve arkivore, dëshmitë e njerëzve dhe materialet e grumbulluara gjatë shumë viteve.

 

Sipas autorit, “Historiku i Konispolit” përfshin tri periudha kryesore: Luftën Antifashiste Nacionalçlirimtare 1939–1944, periudhën pas Çlirimit 1945–1990 dhe periudhën e demokracisë, nga viti 1991 deri në vitin 2000.

Për hartimin e këtyre pjesëve, Ali Maliqi shkruan se iu deshën rreth 30 vjet punë, kërkime në arkiva dhe grumbullim materialesh, një pjesë e të cilave më pas u përfshinë në faqet e librit.

 

Nga lufta te tranzicioni, historia e Konispolit në disa dekada

 

Një pjesë e rëndësishme e veprës i kushtohet Luftës së Dytë Botërore dhe ngjarjeve të vitit 1944 në Konispol dhe Çamëri. Trajtohen veprimet e formacioneve partizane, betejat kundër forcave gjermane dhe strukturave bashkëpunëtore, si dhe çlirimi i Konispolit më 28 gusht 1944.

 

Përtej ngjarjeve ushtarake, libri ndalet te jeta e banorëve, familjet dhe fiset e Konispolit, arsimi, ekonomia, traditat, monumentet e kulturës dhe ndryshimet që qyteti përjetoi gjatë dekadave.

Një pjesë tjetër trajton periudhën pas vitit 1990 dhe tranzicionin politik e ekonomik. Në të përfshihen zhvillimet politike të viteve ’90, zgjedhjet e vitit 1996, ngjarjet e vitit 1997, infrastruktura, transformimet shoqërore dhe përmbytja e 11 tetorit 2000.

 

Libri ndërthur dokumente arkivore me kujtime, dëshmi të pjesëmarrësve dhe histori gojore, duke sjellë jo vetëm kronologjinë e ngjarjeve, por edhe përjetimet e njerëzve që kanë qenë pjesë e tyre.

 

Një dorëshkrim që priti rreth 15 vjet për t’u botuar

 

Historia e botimit të “Historiku i Konispolit II” lidhet ngushtë edhe me familjen e autorit.

Në tekstin hyrës, Nurie Maliqi Baduni kujton punën e gjatë të të atit, dorëshkrimet, shënimet dhe fletoret e mbledhura ndër vite. Ëndrra e Ali Maliqit ishte që kjo punë të shndërrohej në libër, por ai nuk arriti ta shihte të botuar.

 

Rreth 15 vjet pas largimit të tij nga jeta, familja bëri të mundur që dorëshkrimi të vinte në duart e lexuesve, duke ruajtur një punë që autori ia kishte kushtuar për dekada Konispolit.

Pavarësisht se “Historiku i Konispolit II” paraqitet si një vepër historike dhe mbështetet në dokumente, dëshmi, kujtime dhe materiale të mbledhura ndër vite, në pjesë të caktuara të librit autori nuk ka mundur të shkëputet plotësisht nga këndvështrimi dhe bindjet e tij politike.

 

Kjo vihet re veçanërisht në mënyrën se si përshkruhen dhe interpretohen disa ngjarje, periudha dhe personazhe historike. Për këtë arsye, krahas vlerës së librit si një burim i rëndësishëm dokumentues për historinë lokale, disa prej vlerësimeve dhe interpretimeve të autorit duhen lexuar duke pasur parasysh edhe kontekstin politik e shoqëror në të cilin ai jetoi dhe gjatë të cilit u formësuan pikëpamjet e tij.

 

Kjo nuk ia zbeh rëndësinë punës shumëvjeçare për mbledhjen e dokumenteve dhe dëshmive, por ndihmon lexuesin të bëjë dallimin mes faktit të dokumentuar dhe interpretimit të autorit.

 

Promovimi i “Historiku i Konispolit II” në 15-vjetorin e ndarjes nga jeta të Ali Maliqit sjell kështu para publikut një punë të nisur dekada më parë. Përtej këndvështrimeve dhe interpretimeve që mund të diskutohen, dokumentet, dëshmitë dhe informacionet e mbledhura në të përbëjnë një material me interes për studiuesit dhe për këdo që kërkon të njohë më shumë historinë e Konispolit dhe të Çamërisë. Saranda Web

 

---