Nga 1 janari 2027, një grup prej 54 ushqimet bazë parashikohet të përfitojë ulje të TVSH nga 20% në 6%. Propozimi mund të sjellë çmime më të ulëta për konsumatorët, por kursimi do të varet nga miratimi i masës dhe nga mënyra se si bizneset do ta pasqyrojnë ndryshimin në çmimet e shitjes.
Në grupin e ushqimeve të parashikuara përfshihen buka, mielli, qumështi, vezët, orizi, makaronat, vaji ushqimor, mishi, peshku, frutat dhe perimet e freskëta. Lista përfundimtare e produkteve që do t’i nënshtrohen normës së reduktuar pritet të përcaktohet me vendim të qeverisë.
Kalimi i TVSH-së nga 20% në 6% nuk nënkupton ulje të çmimit përfundimtar me 14%. Nëse çmimi pa tatim mbetet i pandryshuar dhe lehtësia kalon e plotë te blerësi, produktet do të kushtonin rreth 11.7% më pak se aktualisht.
Për shembull, një produkt me çmim 100 lekë pa TVSH shitet sot për 120 lekë. Me normën e propozuar prej 6%, i njëjti produkt do të kushtonte 106 lekë, nëse biznesi ruan të pandryshuar çmimin bazë. Në këtë rast, konsumatori do të kursente 14 lekë për çdo blerje të tillë.
Për një familje që shpenzon 30 mijë lekë në muaj vetëm për ushqimet e përfshira në skemë, kursimi teorik do të arrinte rreth 3 500 lekë në muaj ose 42 mijë lekë në vit. Kjo llogaritje vlen vetëm nëse të gjitha produktet e blera përfitojnë nga norma e re dhe ulja e tatimit pasqyrohet plotësisht në çmime.
Ndikimi në buxhetin familjar mund të jetë veçanërisht i ndjeshëm për pensionistët dhe familjet me të ardhura të ulëta, të cilat shpenzojnë një pjesë të madhe të të ardhurave për ushqim. Megjithatë, shuma reale e kursyer do të ndryshojë sipas shpenzimeve dhe produkteve që blen çdo familje.
Ulja e TVSH-së nuk garanton automatikisht uljen e çmimeve në të njëjtën masë. Nëse prodhuesit, distributorët apo shitësit mbajnë një pjesë të përfitimit përmes marzheve të tyre, kursimi për konsumatorin do të jetë më i vogël. Edhe ndryshimet në kostot e furnizimit mund të ndikojnë në çmimin përfundimtar.
Përfitimi nuk lidhet thjesht me blerjen në supermarket apo në dyqan të vogël, por edhe me mënyrën se si zbatohet TVSH-ja dhe formohet çmimi. Mungesa e faturës tatimore e vështirëson kontrollin, por nuk mjafton për të përcaktuar se përfitimi i konsumatorit do të jetë domosdoshmërisht zero.
Ministri i Financave ka paralajmëruar përdorimin e mekanizmave të monitorimit për të ndjekur zbatimin e masës dhe pasqyrimin e saj në treg. Efekti konkret në shportën ushqimore do të bëhet i matshëm pas hyrjes në fuqi të ndryshimit dhe krahasimit të çmimeve të shitjes. Saranda Web