Po shkonte drejt rrënimit, fillojnë punimet për restaurimin e Kalasë së Borshit

Po shkonte drejt rrënimit, fillojnë punimet për restaurimin e Kalasë së Borshit
Pas vitesh të tëra në harresë dhe degradim të vazhdueshëm, një prej monumenteve më të rëndësishme historike në jug të vendit, Kalaja e Borshit, ka hyrë më në fund në një fazë ndërhyrjeje konkrete, me synimin për të shmangur rrënimin e plotë dhe për t’i rikthyer vlerat e humbura.

Punimet restauruese kanë nisur në terren dhe po zhvillohen në një ritëm që synon stabilizimin e strukturave ekzistuese, të cilat prej kohësh kanë qenë të ekspozuara ndaj erozionit, mungesës së mirëmbajtjes dhe dëmtimeve natyrore. Për një periudhë të gjatë, kalaja ka qenë jashtë vëmendjes institucionale, ndërsa degradimi i mureve dhe objekteve të brendshme ishte bërë i dukshëm për çdo vizitor.

Projekti që po zbatohet financohet nga Banka Botërore dhe realizohet nga Fondi Shqiptar i Zhvillimit, në bashkëpunim me institucionet përgjegjëse për trashëgiminë kulturore dhe pushtetin vendor në Himarë.

Ndërhyrja përfshin një paketë të gjerë restaurimi, duke nisur nga konservimi dhe stabilizimi i mureve historike, deri te rikthimi i funksionalitetit të elementeve të rëndësishme brenda kalasë, përfshirë edhe xhaminë e periudhës osmane. Në të njëjtën kohë, projekti parashikon edhe ndërhyrje të reja që synojnë organizimin e hapësirës për vizitorët, si vendosja e paneleve informuese, ndërtimi i një platforme vëzhgimi dhe instalimi i ndriçimit artistik.

Megjithatë, përtej investimit dhe ndërhyrjes së vonuar, mbetet për t’u parë nëse ky projekt do të shoqërohet me një strategji afatgjatë mirëmbajtjeje, për të shmangur rikthimin e kalasë në të njëjtën gjendje neglizhence si më parë. Përvoja me monumente të tjera ka treguar se restaurimet pa një plan të qëndrueshëm menaxhimi shpesh rezultojnë të përkohshme.

E vendosur mbi një kodër dominuese mbi bregdetin e Borshit, kalaja përfaqëson një ndër komplekset më të mëdha fortifikuese në jug të vendit, me origjinë që daton në periudhën antike dhe me rindërtime gjatë epokës bizantine dhe osmane. Pozicioni i saj strategjik ka shërbyer ndër shekuj për kontrollin e territorit dhe mbrojtjen e rrugëve tregtare.

Sot, përveç rëndësisë historike, Kalaja e Borshit mbetet një pikë me potencial të lartë turistik, falë panoramës së gjerë mbi detin Jon dhe fushën përreth. Ndërhyrja aktuale synon ta kthejë këtë hapësirë në një destinacion të organizuar, por sfida kryesore mbetet ruajtja e autenticitetit dhe menaxhimi i qëndrueshëm në të ardhmen. Saranda Web