Në janar nis rivlerësimi i pasurive/ Kush përfiton dhe kush humbet nga rivlerësimi

03/01/2618:09

Shperndaje:

Në janar nis rivlerësimi i pasurive/ Kush përfiton dhe kush humbet nga rivlerësimi

Rivlerësimi i pasurive të paluajtshme me çmime të përafërta me tregun po rikthehet si një mekanizëm për të adresuar informalitetin e vazhdueshëm në transaksionet e pronës. Për vite me radhë, deklarimi i vlerave më të ulëta se ato reale gjatë shitblerjeve ka qenë një praktikë e përhapur, duke sjellë humbje për buxhetin e shtetit dhe paqartësi ligjore për vetë qytetarët.

Në janar nis rivlerësimi i pasurive/ Kush përfiton dhe kush humbet nga rivlerësimi Rivlerësimi i pasurive të paluajtshme me çmime të përafërta me tregun po rikthehet si një mekanizëm për të adresuar informalitetin e vazhdueshëm në transaksionet e pronës

Projektligji parashikon që procesi i rivlerësimit të jetë i hapur për një periudhë të kufizuar, nga 1 janari deri më 31 dhjetor 2026. Sipas argumentimit zyrtar, ky afat synon të krijojë një ekuilibër mes nevojës për informim dhe përgatitje të qytetarëve dhe ruajtjes së karakterit të përkohshëm të masës, në mënyrë që të mos ndikojë artificialisht në funksionimin normal të tregut të pasurive të paluajtshme.

Nga ana fiskale, propozohet një tatim prej 5% mbi rivlerësimin, pa ndryshuar normat ekzistuese tatimore. Qeveria pret që kjo masë të rrisë të ardhurat buxhetore dhe të nxisë deklarimin e vlerave reale. Megjithatë, mbetet për t’u parë nëse norma e propozuar do të jetë mjaftueshëm stimuluese, duke pasur parasysh se në të kaluarën janë ndërmarrë tre nisma të ngjashme, të shoqëruara me norma më të ulëta tatimore.

Nga rivlerësimi i pasurive të paluajtshme përfitojnë kryesisht pronarët që disponojnë pasuri të nënvlerësuara ndër vite, veçanërisht ata që planifikojnë shitje, dhurim apo përdorim të pronës si kolateral bankar. Rritja e vlerës së regjistruar i vendos ata në një pozicion më të favorshëm ligjor dhe financiar, duke shmangur probleme në transaksionet e ardhshme.

Përfitues indirekt është edhe shteti, i cili synon të rrisë të ardhurat buxhetore përmes tatimit 5% mbi rivlerësimin dhe të forcojë kontrollin ndaj informalitetit në tregun e pronave. Në teori, formalizimi i vlerave reale kontribuon në një treg më transparent dhe më të qëndrueshëm.

Nga ana tjetër, kritikët theksojnë se kjo masë mund të penalizojë qytetarët me të ardhura të ulëta, të cilët, ndonëse zotërojnë pasuri, nuk kanë gjithmonë mundësi financiare për të përballuar koston e rivlerësimit. Gjithashtu, ekziston rreziku që përsëritja e këtyre nismave të favorizojë ata që kanë shmangur detyrimet në të kaluarën, ndërsa qytetarët që kanë deklaruar korrekt vlerat reale të mos përfitojnë asnjë lehtësi.

Në këtë kuadër, rivlerësimi shihet njëkohësisht si një instrument rregullues dhe si një masë me efekte të pabarabarta, ku balanca mes interesit publik dhe barrës mbi qytetarët mbetet çështje debati. Kritikët vërejnë se përsëritja e këtyre nismave mund të krijojë pritshmëri të vazhdueshme për rivlerësime të reja, duke dekurajuar deklarimin korrekt në periudhat ndërmjetëse. Në këtë kontekst, rivlerësimi i vitit 2026 shihet njëkohësisht si një mundësi për rregullimin e situatave të trashëguara dhe si një provë për efektivitetin afatgjatë të politikave fiskale në formalizimin real të tregut të pronave.